Yrd. Doç. Dr. Zülfikar ÖZKAN

Avukat - Yazar - NLP Trainer

zulfikarozkan@hotmail.com

Akıllı Kararlar Veriyor muyuz?

Her gün vermiş olduğumuz kararlar ve yapmış olduğumuz  şeyler dört sebebe dayanır: Göze hitap ettiği için, kulağa hitap ettiği için, duygulara hitap ettiği için ve akla hitap ettiği için…
İnsanlar göze, kulağa ve  duygulara dayalı  kararlar alıyorlar. Aklına dayanarak karar veren insanların  toplam nüfusa  oranı % 5’i geçmez… (Woodsmall,  s. 200).
Aldığımız kararların % 90’ı duygularımıza dayanır. Mantığımızı  hareketlerimizi haklı çıkarmak için  kullanırız. Birine mantık çerçevesi içinde  hitap ederseniz, onu ikna etme şansınız azalır. Bu sebeple mantığı ve akla uygun düşünme tarzını  duygu temelli ifadelere dönüştermemiz gerekir ( Lieberman, s. 145).
İnsanları ikna etmek için onların davranış kalıplarını iyi bilmeliyiz. Davranış kalıpları  ömür boyu geliştirdiğimiz  zihinsel alışkanlıklardır.  İnsanlar belli kalıpların etkisinde kalarak karar verirler.
NLP uzmanı Wyatt Woodsmall’ göre,  nüfusun yaklaşık % 40  görsel karar kalıbına göre karar verir.  Bu grupta görsellik ve göze hitap önem kazanır.
Nüfusun Yaklaşık % 5- 10’u  işitsel kalıba  göre karar verir. Bu grupta  kulağa hitap önem kazanır.
Nüfusun Yaklaşık % 40’ı duygusal karar kalıbına sahiptir. Bu kişiler rahatlık veren duygulara dayanarak karar verirler (  Woodsmall,  s. 218).
Özellikle zor insanları akla  ve mantığa dayanarak ikna etmek çok zordur.
Normal davranışlarımızın % 90’ı alışkanlıklara dayanır. Hayatımızın nasıl gittiğini bu alışkanlıklar belirler. Yüzlerce şey arasında, giyinmek, güne hazırlanmak,  kahvaltı etmek,  işe gitmek, insanları selamlamak, projeler üzerinde çalışmak, toplantılara katılmak… hep alışkanlıklara dayalı olarak gerçekleştirilir( Canfield,  s. 11).
Günlük normal davranışlarımızı düşünmeden yani bilinçsizce yaparız. Başka bir ifadeyle akla ve mantığa dayanarak yapmayız.
Ne yapacağımızı, neye karar vereceğimizi, bu alışkanlıklar veya duygular belirliyor. Duyguların, alışkanlıkların ve hatıraların  ikametgahı da bilinçaltıdır.
Gerçekten insanlar çok mu akıllı? 

KAYNAKLAR
WOODSMALL, Wyatt. Davranış Kalıplarının Gücü, çev. Mehmet Çatak,   Kariyer Yayınları, İstanbul, 2003.
LIEBERMAN, David j. Kimse Size Yalan Söyleyemez, Çev. Sinem Sonuvar, Kuraldışı yayınları, İstanbul, 2004.
CANFİELD ve ark. Odaklanmanın gücü, çev. Semra Kunt Akbaş, HYB Yayıncılık, Ankara, 2003