12 Temmuz 2026 Pazar günü, ülkemizin yetiştirdiği gerçek gönül erlerinden ve münevverlerden biri olan merhum Mehmed Şevket Eygi’nin vefatının 7. yıl dönümü vesilesiyle Yeni Dünya Vakfı Genel Merkezi’nde düzenlenen toplantıya davet üzerine katıldık.
Edebiyat araştırmacısı ve yazar Sayın Mehmet Nuri Yardım Bey’in organize ederek yönettiği bu anlamlı toplantıya çok sayıda araştırmacı, yazar, akademisyen, ilim ve kültür insanı katıldı.
Merhumla talebelik ve meslek hayatları boyunca sık sık görüşme imkânı bulmuş; kendisiyle bir araya gelerek sohbetlerinde bulunmuş Prof. Dr. Sefa Saygılı, Doç. Dr. Ali Akben ve hukuk ve ceza davalarına bakan Av. Ali Cahit Polat Beyler, yaşadıkları güzel ve unutulmaz hatıraları anlatarak üstadı daha yakından tanımamıza vesile oldular.
Program içerisinde, merhumun kısa hayat hikâyesini ihtiva eden ve Sayın Mesut Altunterim tarafından hazırlanan belgesel film izlendi. Ayrıca fakülte yıllarında, 50 sene önce, yurt arkadaşlığı yaptığımız Prof. Dr. Sefa Saygılı ve Doç. Dr. Ali Akben Beylerin müşterek kaleme aldıkları “Bir Münevverin Portresi” adlı kitabın tanıtımı yapıldı.
Daha sonra, merhumun eserlerini ve neşriyatını yakından takip ederek kendisinden feyiz almış ve faydalanmış ilim ve kültür insanları kısa sözler aldılar. Düşünce ve fikirlerini beyan ederek ahde vefa borçlarını ödemeye çalıştılar.
Merhum büyüğümüzle özel bir temasımız olmadı. Fakat özellikle Millî Gazete’deki köşe yazılarını dikkatle ve zevkle takip ederdik. Vefatından dokuz-on sene önce, ikamet ettiğimiz Başakşehir’e bir toplantı için geldiğinde kendisiyle bizzat tanışarak sohbet etme imkânı bulmuştuk.
Değerli araştırmacı Sayın Mehmet Nuri Yardım Bey, Mehmed Şevket Eygi hakkında kaleme aldığı “İnancını Yaşayan Münevver” adlı biyografi kitabında merhum üstadı bütün yönleriyle anlatmış; hayatı boyunca inancı uğruna verdiği mücadeleyi çok ayrıntılı ve güzel bir üslupla dile getirmiştir.
Kitabı bitirmek üzereyiz. Merhumun bütün sevenlerine ve 60’lı, 70’li ve 80’li yıllarda basın ve neşriyat dünyasında neler olup bittiğini öğrenmek isteyen dost ve arkadaşlarımıza bu kıymetli çalışmayı okumalarını tavsiye ederiz.
Adı geçen eserden birkaç iktibas yapacak olursak:
“Genç Mehmed Şevket, zor şartlarda Mülkiye’nin Uluslararası İlişkiler Bölümünü 1956’da bitirdi. Burada, ikisi de iyi birer şair ve düşünür olan Sezai Karakoç ve Cemal Süreya ile birlikte eğitim gördü. Yıllar sonra okuduğu mektepler hakkında şöyle ilginç bir yorumda bulunacaktır:
‘Türkiye’de birbirini tutan üç zümre vardır. Birincisi Galatasaraylılar, ikincisi Mülkiyeliler. Ben her ikisine de mensubum. Üçüncüsü de Masonlar. Çok şükür ona mensup değilim. Ama bende ilk ikisinin asabiyeti, yani aşırı taraftarlığı da yoktur.’”¹
“Yazarımız, Dışişleri Bakanlığında çalışmak üzere girdiği imtihanı kazandı. Kaymakam olmak istiyordu. Ancak tayini yapılmadı. Bunun üzerine Demokrat Parti’nin ileri gelen bakanlarından Tevfik İleri’nin aracılığıyla, Diyanet İşleri Başkanlığında açık bulunan ‘mütercimlik’ kadrosunda işe başladı. Burada çalışırken 1957’de İslâm dergisini çıkardı. Daha sonra büyük âlim Ömer Nasuhi Bilmen’in özel kalem müdürü olarak çalıştı.”²
Mehmed Şevket Eygi, yaptığı gazetecilik ve neşriyatla 1970’li, 80’li ve 90’lı yılların zor ve sıkıntılı günlerinde öncü olmuş; doğru yolu gösteren bir kılavuz ve rehberlik vazifesi üstlenmiştir.
Hak davası uğruna yıllarca mahkemelerde yargılanmış, hapis yatmış ve gurbet hayatı yaşamıştır. Sade ve mütevazı yaşantısıyla, bizler gibi yaşı 65’i aşmış nesillere numune-i imtisal, yani güzel bir örnek olduğuna inşallah şahidiz.
Mehmet Nuri Bey’in ifadesiyle, merhum ve müteveffa Mehmed Şevket Eygi büyüğümüz tam bir İstanbul beyefendisiydi. Şahsiyeti, fikirleri ve düşünceleriyle ardından derin izler bırakan müstesna bir aydındı.
Dostluk ve ahde vefa borcunun kalıcı birer semeresi sayılabilecek bu iki kitabı hazırlayan kalem erbabı arkadaşlarımızı tebrik ve takdir ediyoruz. Merhuma Yüce Rabbimiz Allah’tan (c.c.) rahmet diliyor; mekânı ve makamı cennet olsun diyerek ruhunu şad ediyoruz.
Vesselâm.
¹ İnancını Yaşayan Münevver, s. 24.
² Adı geçen eser, s. 25.
