Kâinatı Yaratıcısı'nın "düşünün" ikazlarına kulak asmayan insanlığın manevi ve ilmi konulardaki bocalayışının eleştirisi.
“Hâlâ düşünmeyecek misiniz?”
Evet…
”Hâlâ!..”
Böyle sonlanan birçok âyet-i kerîme bulunmaktadır!..
Nasihatler, buyruklar/emirler sıralanıyor ve böyle bitiyor!..Kâinatı Yaratan Allah ü Teâlâ, bütün güzellikleri birer ikrâm olarak insanlığın hizmetine sunmuştur.
Düşünmeyenleri/az düşünenleri îkaz ederek, doğruluk yoluna sevk etmiştir.
Bu bahse girince, zihnim, hem bu âyet-i kerîmelere ve hem de, Hazret-i Mevlâna’nın bir rübâisine takıldı:
“Ey kardeş; sen, yalnız düşünceden ibâretsin.
Geri kalanın (bedenin) ise, sâdece et/sinir ve kemiktir.
Gül düşünürsün, gülistan olursun;
Diken düşünürsün, dikenlik olursun”
Görünen o ki; biz, “düşünce” bahsini hiç anlamamışız!..Öyleyse; birkaç âyet meâli arzedelim:
En’âm sûresinin 50. âyetinde şöyle buyurulmaktadır:
“De ki: Size, yanımda Allah’ın hazineleri var demiyorum. Ben gaybı bilmem. Size, ben meleğim de demiyorum. Ben, bana vahyedilenden başkasına uymam. “ De ki: “Görmeyenle gören bir olur mu?” Hiç düşünmüyor musunuz”
Hûd sûresinin 24. âyetinde ise, şöyle buyurulur:
“İki zümrenin durumu kör ve sağır ile, görenin ve işitenin durumuna benzer. Bunların durumları hiç birbirine denk olur mu? Hâlâ düşünmeyecek misiniz?”
Yûnus sûresinin 3. âyetinde de:
“Şüphesiz ki Rabbiniz, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra da Arş’a kurulup yerli yerince düzene koyan Allah’tır. O’nun izni olmadan hiç kimse şefaatçi olamaz. İşte Rabbiniz olan Allah budur. O’na ibadet ediniz. Hâlâ düşünüp ibret almayacak mısınız”
Düşünme’nin hedefleri vardır: Dinî, içtimâî, edebî, estetik,kültürel, fennî…
İnanınız ki, herbirinde de bocalıyoruz. Aslında, hiçbirini de, bir diğerinden ayırmamız zordur hattâ mümkün değildir!..
Dînî mevzuları yeterince izahtan mahrum olduğumuz için, diğerlerinde de nerede neyi yapacağımızın girdabı içindeyiz.
Her kafadan bir ses çıkması, hürriyetin ve demokrasinin işâreti olsa da, ‘boş söz’ün itibar görmesi hüzün verici değil midir?
O kadar boş söz var ki, hangi laboratuar onun hakkından gelebilir!..
Gidiniz bakınız; üniversitelerimizin hangisinin kaç fizik, kimya, biyoloji veya lisân laboratuarları gerektiği gibi “işler/faal/aktif hâlde”dir!..
”İşler hâl”i, hakîkî mânasında düşünelim, lütfen!..Alelusûl, değil!..
Tâtil zamanında da değil… Mesâî saatinde!..
“Düşünmüyor musunuz?
Düşünmeyecek misiniz?
Düşünüp ibret almayacak mısınız?”
emirleri, acaba kime verilmiştir, inceden inceye bunu düşünmek lâzım değil mi?
‘Dünya insanlığı’na baktığım zaman, bunun, sanki muhatabı yok gibi!..Yanlış söylemiş olmayayım, elbette ki, emredilişiyle var; fakat, muhatap itibariyle kayıp, belki çok az!.