İlhan KARAÇAY

İş Adamı - Yazar

Papa İznik’e Geldi Ama Bizimkiler Daha Baskın Çıktı: Siyonizm’i Yeren Yahudi Hahama Ödül Verildi

Siyonistleri çileden çıkaran ödülün planlayıcısı olan, ‘Uluslararası Noel Baba Barış Konseyi’ Başkanı Muammer Karabulut amacına ulaştı.

Papa’nın dünya katoliklerini sevindiren mesajı karşısında, Siyonist Yahudiler üzüldü.

Papa ziyaretiyle aynı mekânda ve aynı zaman diliminde gerçekleşen bu etkinlik, yalnızca bir tören değil, bilinçli bir siyasi ve ideolojik pozisyonun ilanıdır.

İznik’te ardı ardına iki sahne kuruldu.
İlkinde Papa vardı, ayin vardı ve Vatikan’ın yüzyıllardır taşıdığı semboller vardı.
İkincisinde ise Türk bayrakları, Mehter marşları, İstiklal Marşı ve Siyonizm’e açık itiraz vardı.

Aynı göl kıyısında, aynı seyir alanında ama bambaşka bir dil konuşuldu.
Birinde din üzerinden verilen mesajlar, diğerinde ise ideolojiye karşı yükseltilen bir itiraz öne çıktı.

Ve bu ikinci sahnede, Siyonizm’i sert biçimde eleştiren Yahudi bir Haham’a, “Noel Baba Barış Ödülü” verildi.

İznik’ten dünyaya giden mesaj işte tam burada değişti.

İznik, 1.700 yıl önceki büyük Konsil’in şehri olarak zaten dünya gündemine girmişti. 28 Kasım 2025’te Papa 14. Leo’nun ziyareti ve ayin sırasında söylediği sözler, uluslararası basında geniş yankı buldu ve Türkiye’de de ekümeniklik tartışmalarını yeniden ateşledi.

Fakat İznik’te asıl dikkat çeken gelişme, Papa’nın ziyaretinden sonra yaşandı. Antalya merkezli ‘Uluslararası Noel Baba Barış Konseyi’nin, İznik’te gerçekleştirdiği “31’inci Noel Baba ile Dünya Barışına Çağrı Etkinlikleri”, hem mekânın sembolik ağırlığını hem de verilen mesajın sertliğini başka bir düzeye taşıdı

Aynı platform, aynı göl kıyısı, aynı seyir alanı. Daha önce ayin sahnesi olarak hatırlanan yerde bu kez Türk bayrakları, Mehter marşları ve İstiklal Marşı vardı.
Açılışta Atatürk, şehitler, görev başında hayatını kaybeden askerler ve Gazze başta olmak üzere savaşlarda yaşamını yitiren çocuklar anıldı. Programın sunumunu görme engelli Halil Bilgiç yaptı
Bu görüntü, İznik’te sadece bir etkinliğin değil, sahnenin dilinin ve dünyanın okuduğu mesajın değiştiğini gösterdi.

NOEL BABA ÖDÜLÜ’NÜ ALAN, YAHUDİ BİR HAHAM

Konseyin 30 yıl önce başlattığı “Noel Baba Barış Ödülü”, 2025 yılında Siyonizm karşıtı tutumuyla tanınan Yahudi Haham Yaakov Shapiro’ya verildi

Papa’nın İznik’i ziyaret edeceğine dair haberi yayımlamamdan kısa bir süre sonra, Antalya’da kurulu Noel Baba Barış Konseyi Başkanı Muammer Karabulut benimle doğrudan temasa geçti.

Karabulut, Papa’nın dünya kamuoyuna sesleneceği İznik’ten kendilerinin de sessiz kalmayacağını, bu kez aynı mekândan bambaşka ve çok daha sert bir mesaj yükseleceğini özellikle vurguladı.

Bu ilk temas, sıradan bir bilgilendirme değildi. Görüşmelerimiz ilerledikçe Karabulut, planladıkları etkinliğin bilinçli olarak kurgulandığını, hedefinin yalnızca dikkat çekmek değil, dünya kamuoyunda açık bir tartışma başlatmak olduğunu net biçimde ifade etti. Yapılacak çıkışın Siyonist çevreleri rahatsız edeceğini, hatta öfkelendireceğini ise herhangi bir dolaylı anlatıma başvurmadan açıkça dile getirdi. Bu noktadan sonra temasımız daha da yoğunlaştı.

Etkinliğin gerçekleştirilmesinin ardından Muammer Karabulut’tan bir mesaj aldım. Noel Baba Barış Konseyi Başkanı Karabulut, bu mesajında verilen ödülün gerekçesini gizlemeye ya da yumuşatmaya ihtiyaç duymadan, açık ve politik bir çerçeveyle ortaya koyuyordu.

Açıklamaya göre ödül, Yaakov Shapiro’nun uzun süredir Siyonizm’i dünya barışının önündeki en büyük engellerden biri olarak tanımlaması, Siyonizm’in Yahudiliği kimlik hırsızlığı yoluyla siyasal bir ideolojiye dönüştürdüğünü savunması, Yahudiler ile İsrail’in birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ısrarla vurgulaması ve Filistin halkıyla barış içinde bir arada yaşamanın tarihsel bir miras olduğunu hatırlatması nedeniyle verilmişti.

Bu kararla İznik’ten dünyaya verilen mesajın sertliği de şurada düğümlendi: Ödülün adı Noel Baba, mekânı İznik, muhatabı Yahudi bir Haham ve tartışmanın merkezinde Siyonizm var.

HAHAM YAAKOV SHAPIRO: “DÜNYA BARIŞININ ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK ENGEL SİYONİZM”

Yaakov Shapiro, ödül kararının ardından Noel Baba Barış Konseyi’ne gönderdiği mesajda, bir hahama ödül verilmesini özellikle önemli bulduğunu söyledi. Ona göre bu tercih, Siyonizm ile Yahudiliğin aynı şey olmadığını ve hatta Siyonizm’in Yahudiliğin geleneksel değerleriyle çatıştığını vurguluyordu.

Shapiro’nun mesajı, klasik bir teşekkür metni gibi okunmuyor. Mesajın tonu, bir ideoloji eleştirisi ve ahlaki uyarı metni gibi kurulmuş. Shapiro, “İsrail’in içerde ve dışarda gerçekleştirdiği eylemler” ifadesiyle güncel politik pratikleri işaret ederken, bunun arkasındaki itici gücün “siyasi bir ideoloji ve değerler bütünü” olarak tanımladığı Siyonizm olduğunu savunuyor

YAHUDİLİK NEYİ ÖĞRETİR, SİYONİZM NEYİ İNŞA EDER

Shapiro mesajında Yahudiliğin öğretilerini üç kısa soruyla özetliyor. Güçlü olan nefsine hâkim olandır, bilge olan herkesten öğrenendir, onurlu olan başkalarına saygı gösterendir

Shapiro, Siyonizm’in bu değerlerin tam tersini savunduğunu söylerken, bunu kendi iddiası gibi bırakmıyor. “Kurucu babalarından biri” olarak andığı Vladimir Jabotinsky’nin ifadelerine atıf yaparak, Siyonizm’in Yahudilerde bulunan karakter özelliklerinin tam tersini savunmak üzere tasarlanmış olduğunu söylüyor.

Bu atıf, ödülün neden tartışma çıkardığını da açıklıyor. Çünkü tartışma, sadece “bir hahama ödül verildi” tartışması değil. Tartışma, “hangi Yahudilik, hangi siyaset ve hangi kimlik” tartışması.

Konseyin açıklamasında da bu tercihin, 2026’ya girerken dünya barışına giden yolun önündeki büyük engelin Siyonizm olduğuna dair bir işaret olarak görüldüğü belirtiliyor.

NELER YAZMIŞTIM

Değerli okurlarım,
Papa’nın İznik’e gelişinden önce ve sonrasında sizlere “Noel, Sint Nicolaas, Yılbaşı, çam ağacı süslemesi ve Anadolu gerçeği” üzerine aydınlatıcı bilgiler aktarmıştım.

Son olarak İznik’te düzenlenen etkinliklerde bir Yahudi Haham’a “Noel Baba Barış Ödülü” verilmesi, ister istemez şu soruyu da beraberinde getirdi:
Ödüle adını veren Noel Baba kimdir, nereden gelir ve neyi temsil eder?

Bir hahama Noel Baba Ödülü verilmiş olabilir. Bu, siyasi ve ideolojik yönleriyle ayrıca tartışılır.
Ama okur olarak sizin de Noel Baba’yı tanımak, onun hangi kültürel ve tarihsel kökten geldiğini bilmek en doğal hakkınızdır.

İşte bu yazıda, daha önce kaleme aldığım yazılardan yola çıkarak, konuyu bir kez daha ve toplu biçimde aktarıyorum.

NOEL BABA DENİLENLER AYNI KİŞİ DEĞİL

Bugün vitrinlerde, reklamlarda, kartpostallarda gördüğümüz Noel Baba figürü ile tarihsel gerçek aynı kişi değildir.

Noel Baba diye fotoğraflananlardan biri Anadolu topraklarında yaşamış olan Aziz Nikolaos’tur, diğeri ise İskandinav kökenli ve modern çağda şekillendirilmiş Noel Baba figürüdür.

Bu ayrım yapılmadan ne Noel Baba konuşulabilir ne de Noel Baba adına verilen bir ödül doğru yere oturtulabilir.

SINT NICOLAAS KİMDİR

Aziz Nicolaas, üçüncü yüzyılın sonlarında Patara’da doğmuş, gençliğini bu topraklarda geçirmiş, Myra’da papaz ve piskoposluk yapmış bir din adamıdır.

Hayatı boyunca fakirlere yardım eden, denizcileri koruyan, çocuklara kol kanat geren bir kişilik olarak tanınmıştır.
Bu yüzden Rusya ve Yunanistan’da en saygın azizlerden biri olmuş, çocukların, mahkûmların, denizcilerin ve yolcuların koruyucusu kabul edilmiştir.

Avrupa’da adına kiliseler yapılmış, ölüm günü olan 6 Aralık (Hollanda’da 5 Aralık) yüzyıllardır anılmaktadır.

“BACADAN GİRME” MESELESİ VE GERÇEK HİKÂYE

Noel Baba ile ilgili en çok alay edilen, en çok yanlış bilinen konu “bacadan girme” hikâyesidir.

Gerçek şudur:
Sint Nicolaas hiçbir eve bacadan girmemiştir.

Rivayete göre, yaşadığı bölgede parasızlık yüzünden evlenemeyen üç kız vardır. Kızların kötü yola düşmesinden endişe eden Nicolaas, bu aileye gizlice yardım eder.
Önce pencereden altın keseleri attırır. Pencereler kapatılınca, yardımın devam etmesi için bir defaya mahsus olmak üzere, yamağı Swarte Piet’e (Siyah Piet) bacadan hediye attırılır.

Yani ortada “bacadan giren bir adam” değil, “kimliğini gizleyerek iyilik yapan bir insan” vardır.

HOLLANDA’DAKİ SİNT NİCOLAAS GELENEĞİ

Hollanda’da çocukların en mutlu günü 5 Aralık’tır.
O gün Sint Nicolaas’ın gelişi kutlanır, çocuklar kapı önlerine ayakkabılarını koyar, içine hediye bırakılmasını bekler.

Ancak yıllar boyunca Hollanda’da bile birçok insan, Sint Nicolaas’ın “Anadolu’da doğduğunu” bilmemiştir.
Ben bunu 45 yıl önce Hollanda basınına yazdığımda, bazı gazeteler yazıyı yayımlamış, bazıları ise “Bilginize ihtiyacımız yok” diyerek geri göndermiştir.

Bugün ise bu gerçek artık inkâr edilemez durumdadır:
Sint Nicolaas, bu toprakların insanıdır.

NOEL AYRI, YILBAŞI AYRI ŞEYDİR

En çok karıştırılan konulardan biri de Noel ile Yılbaşı’nın aynı şey sanılmasıdır.

Hayır.
Noel, Hristiyan dünyasında Hz. İsa’nın doğumu olarak kabul edilen dini bir gündür.
Yılbaşı ise Noel ile ilgisi olmayan, takvimsel olarak yeni bir yıla girişin kutlanmasıdır.

Bugün Noel, birçok ülkede dini sınırların dışına çıkmış, kültürel bir güne dönüşmüş olabilir.
Ama bu, Yılbaşı ile Noel’in aynı olduğu anlamına gelmez.

ÇAM AĞACI SÜSLEME GELENEĞİ NEREDEN GELİYOR

Çam ağacı süslemenin Hristiyan geleneği olduğu sanılır.
Oysa bu adet, çok daha eskiye, Türk kültürüne uzanır.

Eski Türklerde yerin merkezinden göğe kadar uzandığına inanılan kutsal bir ağaç vardır. Buna Hayat Ağacı denir.
Bu ağaç, yaşamın sürekliliğini, bereketi ve yeniden doğuşu simgeler.

Bugün bile Orta Asya’da, 22 Aralık gündönümünde, evlere akçam ağacı getirilir.
Dallarına, gelecek yıl için Tanrı’dan istenen dilekleri simgeleyen kurdeleler bağlanır.

Bu geleneğin Noel ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
Bu adet, Türkler aracılığıyla Avrupa’ya taşınmış, 16’ncı yüzyılda Almanya’da sistemli hale gelmiş ve oradan dünyaya yayılmıştır.

NARDUGAN: KARANLIKTAN AYDINLIĞA

21 ve 22 Aralık gecesi, yılın en uzun gecesidir.
Bu geceden sonra günler uzar, geceler kısalır.

Eski Türk inancında bu doğa olayı kutsal kabul edilir ve NARDUGAN olarak adlandırılır.
Nardugan, “Doğan Güneş” demektir.

Yani karanlığın yenildiği, ışığın geri döndüğü an.

Noel, Yılbaşı ve Nardugan farklı adlarla anılsa da aynı doğa döngüsüne ve aynı yeniden doğuş fikrine dayanır.

BUGÜNKÜ NOEL BABA İMAJI NASIL OLUŞTU

Bugün bildiğimiz kırmızı kıyafetli, beyaz sakallı Noel Baba imajı, tarihsel bir kişilik değil, 20’nci yüzyılda ticari çizimlerle oluşturulmuş bir figürdür.

Bu imaj, zamanla küresel bir ikon haline gelmiş, asıl kökeni olan Sint Nicolaas gerçeğini gölgede bırakmıştır.

İznik’te bir Haham’a Noel Baba Barış Ödülü verilmiş olabilir.
Bu, güncel siyaset ve ideolojiler açısından ayrıca tartışılır.

Ama unutulmaması gereken şudur:
O ödülün adını taşıyan Noel Baba, Anadolu’da yaşamış bir iyilik ve paylaşma sembolüdür.

Onu doğru tanımadan ne ödül doğru anlaşılır ne de verilen mesaj yerini bulur.

Ben de bu yüzden, daha önce yazdıklarımı bir kez daha ve topluca önünüze koymayı görev bildim.

Bu yazıda aktarılanlar bir yorumdan ibaret değildir. İznik’te yaşananlar, öncesiyle, temaslarıyla ve sonuçlarıyla birlikte kayıt altına alınmış bir sürecin ürünüdür. Papa ziyaretiyle aynı mekânda ve aynı zaman diliminde gerçekleşen bu etkinlik, yalnızca bir tören değil, bilinçli bir siyasi ve ideolojik pozisyonun ilanıdır. Okurun, bu tabloyu bütünlüklü biçimde görmesi için tanıklık ettiklerimi olduğu gibi aktarmayı gazetecilik sorumluluğu olarak gördüm.